Spondiloliz ve Spondilolistezis Nedir?

Omurga, omur denilen birbirine bağlı bir seri kemikten oluşur. Erişkin insanların yaklaşık %5ʼinde bel bölgesinin en altındaki omurların üst ve alt eklemlerini birleştiren kemik kısmında gelişimsel bir kırık olabilir. Bu kırık omurun bir veya iki kenarında birden olabilir. 

Genellikle çok hareketli olan bel bölgesinin alt omurlarındaki aşırı yüklenmeye bağlı oluşan “stres kırıklarıdır.Bu kırıklara spondilolizis denir. Bu bölgenin çok hareketli olması nedeniyle de bu kırıklar çoğu zaman iyileşmeyebilir. Ancak bu kırıklar genelde adolesan çağda ağrıya neden olurken erişkin çağlar da ciddi sorun yaratmayabilir. Bazı hastalarda ise kırık nedeniyle üstteki omurlar alttaki omurgaya göre öne doğru kayabilirler. Bu duruma da “bel kayması” ya da “spondilolistezis” denir. Spondilolistezise dönüşen spondiloliz riskini artıran bazı risk faktörleri şunlardır: 

• Kadın cinsiyeti.

 • Genç yaş.

 • Spina bifida veya spina bifida occulta varlığı.

 • Vertebral kama. 

• Hiperlordoz. 

• Olumlu aile öyküsü. 

Bu tip kırık nedeniyle olan bel kaymaları tıp dilinde istmik spondilolistezis diye adlandırılır ve genellikle L5 omurun S1 omur üzerinde kayması şeklinde görülür. Bel ağrısı nedeniyle doktora başvuran hastaların %5 ila 10ʼunda bel kayması olduğu tespit edilmiştir. İngilizce Spondylolysis kelimesinden gelmektedir.

Bel kaymasının diğer bir türü ise omurga ve çevresi bağ dokularında yaşlanma sonucu meydana gelen yıpranma nedeniyle genellikle 40 yaş üstünde görülen bel kaymasıdır. Bu sorun, tıp dilinde dejeneratif spondilolistezis diye adlandırılır. Yaşlanma ve yıpranma ile ortaya çıkan bel kayması genellikle L4 omurun L5 üzerinde öne doğru kaymasıdır. Bel kaymasına çoğu zaman dar kanal da eşlik eder. 

Spondiloliz belirtileri nelerdir ?

Stres kırıkları (spondilolizis) her zaman klinik belirti vermeyebilir. Bazen başka nedenlerle çekilen bel filmlerinde tesadüfen ortaya çıkabilir. Eğer klinik bulgu var ise bunlar, bel ağrısı, kaba etlerde ağrı, bel kaslarında gerginlik ve daha nadiren bacaklarda uyuşma ve ağrı (siyatik ağrısı) ve ayaklarda kuvvet kaybı şeklinde ortaya çıkabilir. Ağrılar genellikle ayakta durma, yürüme ve diğer aktiviteler ile artarken, istirahat ile azalır. 

Spondiloliz tedavi yöntemleri nelerdir ?

Kayma miktarı çok şiddetli değilse, muayenelerde ve tetkiklerde çok ciddi bir sinir basısı ve etkilenmesi yok ise, ilk seçilecek tedavi yöntemi cerrahi olmayan tedavi yöntemleridir. Bu yöntemler klasik olarak, istirahat, ağrı kesici ve antienflamatuar ilaçlar, geçici korse kullanımı ve fizik tedavi yöntemlerinden biri veya birkaçı olabilir. Böyle durumlarda tedavinin amacı ağrıyı hafifletmek, omurga segmentini stabilize etmek, kaymayı durdurmak veya tersine çevirmektir. Manuel terapi ve medikal fitness ile birlikte spondiloliz ve spondilolistezis durumlarında yüksek oranlarda olumlu sonuçlar alınmaktadır. Manuel terapide kaymaya neden olan sorunları ortadan kaldırılır, stabil olmayan eklemlerde stabilizasyon sağlanır ve bunların etkisini artırmak ve devamlılığını sürdürmek için medikal fitness ile kişiye özel birebir egzersizler yaptırarak , ev egzersizleri ile destekleyerek tedavide başarıya ulaşılır.

Fatih EVLİCE

Üniversite hayatımı Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi fizik tedavi ve Rehabilitasyon bölümünde tamamladım.Üniversite hayatımı Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi fizik tedavi ve Rehabilitasyon bölümünde tamamladım.